Một Đêm Thưởng Thức Nhã Nhạc Huế Trên Sông Hương
(Chương Trình Văn Học Nghệ Thuật)

Trình Bày: Hoài Hương & Vỉnh Thiên

 

Bút Ký:  Ngọc Thủy

 
 

 

À ơ ơ Chiều trước bến Văn Lâu,
Ai ngồi ai câu ai sầu ai thãm ai thương ai cảm ờ ờ..
(Hò Mái Nhì, Nam Ai Nam Bình)

Về ngang qua bến sông Hương chiều nay, nhìn giòng nước xanh trong lờ lững trôi, tôi thấy tâm hồn mình như được tưới mát êm đềm sau một ngày thật dài với đủ tâm trạng vui-buồn lẫn lộn theo từng nơi từng cảnh.

Khi ngắm hồ Tĩnh Tâm thấy sen nở thắm cả mặt hồ, khóm trúc lao xao, liễu rủ thêu trên màn nước lung linh, cảnh đẹp thâm trầm thanh thoát khiến lòng tôi sâu lắng lạ thường. Lúc đi qua chùa Từ Đàm, nhìn cây bồ đề cổ đại xòe tán rộng che cao bóng mát, cành lá xum xuê xanh mượt tươi xinh với kiểu kiến trúc vững vàng nguy nga, tôi thả hồn trong tiếng chuông ngân dài vang xa, lòng cũng chơi vơi diệu vợi với bốn bề không trung tỏa rộng trí phiêu lãng thanh nhàn. Lòng ước mong chư Phật mười phương phổ độ cho thế giới muôn loài được yên vui trở về tâm tánh thiện lành, nhân hòa yêu thương nhau.

Chiều tối chúng tôi cùng đi bộ ra nhà hàng nổi trên sông Hương gần đó. Bữa ăn tối này khá thịnh soạn với các món ăn đặc sản xứ Huế, món bánh ít ram mặn, bánh nậm, bánh bèo chén, bánh bột lọc vẫn được tôi ưa thích hơn cả, và nhất là không bị đàn muỗi tấn công như tối hôm qua. Riêng món chè sen tráng miệng phải nói là ngon tuyệt với từng hạt sen được nấu bở mềm, ngậm tới đâu tan ra tới đó với chất vị ngọt thanh thơm khiết đậm đà. Tháng này đang là mùa sen, các hồ sen ở Huế nở rộ đầy, sen Huế ngon nổi tiếng, nhất là sen hồ Tịnh Tâm được chọn từ giống tốt, đặc biệt có loại sen bách diệp: hạt nhỏ nhưng ăn rất thơm ngon với hương vị thanh mát.

Mọi người thưởng thức buổi ăn tối có vẻ vừa miệng nên rôm rả tiếng chuyện trò, cười đùa vui vẻ. Từ rất lâu tôi đã nghe nói và nghe tả về những đêm trăng chèo thuyền trên sông Hương để nghe những điệu hát câu hò xứ Huế trữ tình, nên tôi thường ao ước có được một lần thưởng lãm. Tối nay, dù trăng sẽ lên muộn vì đã qua ngày rằm nhưng đoàn chúng tôi cũng được mời lên thuyền để thưởng thức chương trình hấp dẫn này.

Khi các ca, nhạc sĩ đã có mặt đầy đủ, thuyền từ từ đẩy mái chèo ra giữa giòng sông. Rèm được cuốn lên hết để đón gió và hơi nước thổi lên lồng lộng, mát rượi. Ban nhạc gồm có đàn tranh, đàn nguyệt và đàn nhị cùng trình tấu với năm tiếng hát điêu luyện ngọt ngào.

Thuyền tắt máy, buông chèo trôi trôi lờ lững trên sông dưới cầu Trường Tiền giăng giăng ánh điện mầu như sao sa. Tiếng hát thanh tao với các âm điệu dân ca Huế được cất lên trầm bổng trong khoang thuyền mờ mờ tối. Thật là tuyệt diệu khi được lắng nghe những điệu nhạc lời ca câu hò về Huế với đủ thể loại mà từ trước đến nay tôi chưa có dịp nghe nhiều và nghe đủ như thế. Những câu thương yêu, ngợi ca non nước đẹp xinh của xứ Thần Kinh thơ mộng được dàn trải thành lời và được cất cao lên thành cung bậc thánh thót, nao nao dạ lòng khách nghe, đặc biệt có một số bài hát trước đây từ Cung Đình như Lưu Thủy, Xuân Phong, Long Hồ, Hạ Giang Nam cũng được trình bày. Các cô ca sĩ trong những tà áo dài thướt tha lần lượt hát hoặc hò cho chúng tôi nghe rất nhiều bài ca hay. Từ những bài Nhớ Huế theo tổ khúc dân ca, Huế cùng điệu Hò mái nhĩ, khúc Nam Ai, Uy Nghi Ngọc Trản với lối Hành vân lúc khoan lúc nhặt, điệu Phú lục, tiếng Hương Bình, Bài Thơ Xứ Huế theo điệu Tứ đại cảnh, Cố Đô Huế theo điệu Cổ bàn nghe trầm trầm tha thiết lẫn sầu buồn man mác. Qua điệu Tình tang, Hò giã gạo vui tai với những câu hò câu đối thật hay. Ngay cả bài Mười Thương được chuyển thành Lý Quỳnh Tương nghe cũng là lạ dễ thương. Nhìn hai bàn tay đẹp của cô gái cầm dụng cụ như hai chén trà nhỏ, gõ chập vào nhau đánh thành nhịp phách trong trẻo càng thêm đậm đà ý nhị làm sao. Tôi lắng nghe tiếng hát cung đàn quyện trong lòng thuyền, hồn như trôi theo giòng sông nước chảy mênh mang, cuồn cuộn theo bao nỗi nhớ vô bờ.

Thật đúng là Huế mộng Huế mơ với dân tình ấm áp, bởi Huế với diện tích không lớn rộng, nhưng có đủ núi non sông hồ tạo cảnh xinh tươi, thành lũy cố đô với Hoàng thành cung điện nguy nga, các Lăng tẩm uy nghi hoành tráng tạo thêm phần cổ kính, kiêu sa.

Khoang thuyền nhỏ chật nên khung cảnh ấm cúng, thân mật. Mọi người im lặng lắng nghe. Tiếng đàn ca mỗi lúc thêm dìu dặt đong đưa với con thuyền chòng chành theo sóng vỗ mạn thuyền. Cảnh hai bờ sông cùng ánh sáng từ chiếc cầu Tràng Tiền thêm đẹp thêm tình với chiều dài uốn lượn sáu vài mười hai nhịp xinh xinh mềm mại như dáng rồng nằm ngủ chiếu lên những vẩy bạc lấp lánh. Chiếc cầu nối liền giữa hai bờ sông ngăn đôi phía bên này trường học phố thị, bên kia Đại Nội Hoàng Thành. Cầu Tràng Tiền trên giòng Hương giang thơ mộng này cũng đã gánh chịu thương đau với Huế mấy lần do cộng quân Bắc Việt trước đây từng đánh phá gẩy lìa mấy nhịp, khiến người dân khắp nơi dù không phải người con sinh ra ở Huế cũng đau lòng quá đỗi, nhất là hồi nhỏ tôi từng nghe qua mấy lời của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng đã viết mà thương mà xót:

’Một ngày vào thuở xa xưa trên đất Thần Kinh
người bỏ công lao xây chiếc cầu xinh
cầu đưa lối cho dân nối liền cuộc đời
khắp Cố Đô dân lành an vui...

Tình người về giữa đêm xuân chưa dứt cuộc vui
giặc đã qua đây gây cảnh nổi trôi
cầu thân ái đêm nay gẩy một nhịp rồi
nón lá sầu khóc điệu Nam Ai...’
. (Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gẩy)

Đó là những đổ vỡ đau lòng của ngày xưa khi bị giặc về reo rắc tang thương trong giai đoạn chiến tranh. Ngày nay, gần ba mươi năm qua, Huế bị đào xới thêm cảnh hoang tàn đổ nát.

Tôi thương mến Huế, nên ngắm nhìn Huế theo cảm quan và sự thơ mộng-thi vị của tấm lòng. Nhưng không thể phủ nhận được những nhận xét của một số người đi chung trong đoàn đã thất vọng ít nhiều khi không thấy Huế còn đẹp và thơ như trước nữa, bởi đó là sự thật, như lòng tôi cũng đau và thương xót biết bao để nói lên những điều này với những ai đang khát khao tìm về Huế, muốn đến Huế, thương yêu Huế:

ngày xưa, người ta nói:
’đường vô xứ Huế quanh quanh
non xanh nước biếc như tranh họa đồ
thương em anh cũng muốn vô
ngại truông nhà Hồ, ngại phá Tam Giang...’

ngày nay, tôi chỉ thấy:
đường vô xứ Huế... ngổn ngang
chỗ cây cẫu gẫy, chỗ hàng quán ăn
muốn đi thăm hết Việt Nam
đi chưa tới Huế... cứ lầm lũi đi!
chao ôi một nước ba Ky
tiếng rằng thống nhất chẳng gì thấy vui
đường ra xứ Huế ngậm ngùi
bao nhiêu tử sĩ đã vùi xác thây?
ơ kìa... có lá cờ bay..
. máu trên núi Ngự chảy đầy sông Hương!

tôi về..
. muốn ngắm Quê Hương
muốn nhìn Đất Nước tỏ tường một khi
đặt chân xuống Huế, chẳng gì
vẫn là đá sỏi... đen bầm máu xưa!
Nam Giao đỏ rực lá cờ
sông Hương núi Ngự lặng lờ khói sương...
tưởng như mình đi lạc đường
nhưng không! đây nửa Nước... còn phân vân!

một lần về Huế... ngàn năm
mộ Vua, một dãi đất nằm cỏ lan
Cố đô nào cũng điêu tàn
nên chi Bà Huyện Thanh Quan mới buồn!
n.t.

ngọc thủy
mùa hè 2004

 

 

Ca Huế trên Sông Hương
(không rõ tác giả)

 

Dập dềnh sóng vỗ mạn thuyền
Ngồi nghe ca Huế mà lòng bâng khuâng!
Tương tư với nguyệt cùng mây
Hỏi non nước ấy đắm say bao tình?
 


Giữa một trời mây nước bồng bềnh, chơi vơi một giọng hò ai ngân, ai hát khiến lòng du khách giữa đêm thanh tịnh càng cảm thấy mình được siêu thoát, được thăng hoa, được chắp cánh bay tới vầng trăng kia...

Huế vốn là vùng dân ca nổi tiếng với những điệu hò mái nhì, mái đẩy, khoan thai, dàn trải, ngọt ngào như tâm hồn người xứ Huế, những điệu lý bay bổng, mượt mà như lý con sáo, lý hoài xuân, lý tình tang. Bên cạnh dòng âm nhạc dân gian, Huế còn một dòng ca nhạc cung đình đầy tính trang trọng như giao nhạc, miếu nhạc, ngũ tự nhạc, đại triều nhạc, thường triều nhạc, yến nhạc. Ca Huế nằm giữa hai dòng nhạc đó có những đặc trưng riêng với chất trữ tình sâu lắng làm xao động lòng người, chất chứa đủ bao niềm hỷ, nộ, ái, ố như cuộc đời người dân xứ cố đô. Người ta đến với ca Huế là để được đắm chìm trong cảm giác xao xuyến, buồn, vui đến lạ kỳ. Bước chân xuống mạn thuyền Rồng, trong không gian tĩnh mịch giữa trời, mây, sông, nước để cảm nhận hơn nữa cái chất Huế qua những âm điệu trầm bổng, du dương của giọng hát cô ca sĩ Huế hòa quyện với tiếng réo rắt của dàn nhạc đủ cả đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt, sáo, xênh, phách... bản hòa tấu gồm 4 nhạc khúc Lưu thủy, Kim tiền, Xuân phong, Long hổ đã mở đầu cho một đêm ca Huế.

Nhiều người đến Huế đã có chung một nhận xét rằng hầu hết những thú vui của người Huế đều gắn bó với dòng Hương Giang, nơi cội nguồn nảy sinh và hội tụ của bao trò vui nơi đất cố đô này. Ðua thuyền, ngủ đò, thả thơ, ca Huế...đều diễn ra trên sông. Sông Hương đã đọng lại trong tâm thức dân Huế một tình cảm dịu dàng nhưng không kém phần hứng khởi như thế đó! Thú đi nghe ca Huế là một món ăn tinh thần quý giá, một thú vui tao nhã mà bất cứ một du khách nào tới Huế, có chút lòng với Huế cũng đều muốn có dịp được thưởng thức. Ca Huế bao gồm cả hai yếu tố ca Huế và đàn Huế, được dựa trên một hệ thống các thể điệu của trên 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc nằm trên hai dòng lớn là điệu Bắc và điệu Nam. Những nhạc khúc thuộc về điệu Bắc mang âm sắc tươi vui, sang trọng và các ca khúc thuộc về điệu Nam nghe man mác, buồn thương. Cũng có những bản nhạc vừa mang âm hưởng của điệu Bắc, vừa pha phách điệu Nam như bài Tứ Ðại Cảnh rất nổi tiếng mà nhiều ý kiến cho là tác phẩm của vua Tự Ðức (1848-1883).

Ca Huế không phải lối giải trí xô bồ mà nó thường kén người nghe. Một đêm ca Huế có thể được tổ chức trong một thính phòng nho nhỏ nhưng thi vị và hấp dân hơn cả là được nghe ca Huế trong một đêm trăng lên trên dòng Hương Giang thơ mộng. Lúc đó tâm hồn của người nghe và cả ca sĩ cùng dàn nhạc dường như được siêu thoát trong một bầu không khí như được thăng hoa cùng trời, mây, sông, nước. Sau phần đầu của một đêm ca Huế với tiết tấu âm nhạc rộn ràng, vui tươi của điệu Bắc, người ta thường hát những bài bản trang trọng, uy nghiêm như Long Ngâm, Tứ Ðại Cảnh... Ðêm càng về khuya, không gian càng yên tĩnh là lúc đó những điệu Nam Ai, Nam Bình, tương tư khúc... cất lên với nỗi buồn thương nhưng cũng rất gợi tình. Ngày nay, do thị hiếu của người nghe các ca sĩ thường lồng vào chương trình những bài tân nhạc nhưng cũng rất dễ thương về Huế với các nhạc phẩm đầy chất Huế thật sự đi vào lòng người như "mưa trên phố Huế", "huế thương", "đêm tàn bến Ngự", "ai ra xứ Huế, " Ðây thôn vĩ dạ" thú thực là bản thân người viết bài này đã từng được nghe nhiều ca sĩ tài danh hát những khúc ca về Huế, nhưng khi đã nghe ca sĩ Huế hát cũng những lời ca đó thì tôi có một cảm xúc thật là lạ thường không thể nào diễn tả được. Có lẽ "cái tình cố đô" chỉ có người cố đô mới thấu hiểu được hết chăng?

Một đêm ca Huế trên sông Hương giữa tiếng sóng nước ru vỗ vào mạn thuyền rồi lan xa, lan xa... Trăng càng về đêm càng vằng vặc giữa thinh không tĩnh mịch... Giọng hát, tiếng đàn đã thực sự ru tâm hồn ta vào một miền ký ức sâu thẳm nhuộm tím lòng người mà không sao quên được đó, Huế ơi!

Vài bài Hò Huế nổi danh:

Hò mái nhì
Ưng Bình Thúc Giạ (soạn lời)

Biết đâu là cầu Ô Thước?
Mênh mông nguyện ước, dưới nước trên trời.
Đêm khuya ngớt tạnh mù khơi,
Khúc sông quạnh vắng có người sầu riêng.
Nước đầu cầu, khúc sâu khúc cạn,
Chèo qua Ngọc Trản, đến vạn Kim Long.
Sương sa gió thổi lạnh lùng,
Sóng xao trăng lặng gây lòng nhớ thương.
Tiếng hát ngư ông, giữa sông Bành Lệ,
Tiếng ngư đàn nhạn, giữa áng hoàng dương.
Một mình em đứng giữa sông Hương,
Tiếng ca du nữ đoạn trường ai nghe?
Nước chảy xuôi, con cá buôi lội ngước,
Nước chảy ngược, con cá vượt lội ngang.
Thuyền em xuống bến Thuận An,
Thuyền anh lại chảy lên ngàn, anh ơi!
Bến chợ Đông Ba, tiếng gà gáy sáng.
Bên làng Thợ Lộc, tiếng trống sang canh.
Giữa sông Hương, dợn sóng khuynh thành
Đêm khuya một chiềc thuyền tình ngửa nghiêng.

Huyền Trân Công Chúa
Khuyết danh

(điệu Nam Bình)

Nước non ngàn dặm ra đi,
Cái tình chi?
Mượn màu son phấn
Đền nợ Ô Ly,
Đắng cay vì,
Đương độ xuân thì,
Độ xuân thì!
Cái lương duyên, hay là cái nợ duyên gì?
Má hồng da tuyết,
Quyết liều như hoa tàn trăng khuyết,
Vàng lộn theo chì!
Khúc li ca,
Sao còn mường tượng nghe gì!
Thấy chim hồng nhạn bay đi,
Thấy lai láng, bóng như hoa quì...
Dặn một lời Mân Quân,
Nay chuyện mà như nguyện,
Đặng vài phân,
Vì lợi cho dân,
Tình đem lại mà cân,
Đắng cay muôn phần!

 

 

 

Sông Hương lai láng
Vu Hương (soạn lời)

(điệu Nam Ai)

Sông Hương lai láng, đêm này,
Nước vơi đầy, quạnh quẽ...
Nghe văng vẳng, chốn Tràng An,
Những tiếng trong sương....

Bao hình dạng đã qua ngang
Với trăng, thuyền, ca vịnh giữa trường giang!
Bao hàng lệ với yêu đương!
Bao cảnh mộng với tràng...can tràng!

Trải bao dâu bể, sông mình
Như đã vô tình lặng lẽ!
Kho vô tận của trời xây
Ai đã trả! Ai vay?

Xuống lên lâu ngày,
Thương là đây,
Ràng với buộc nơi đây;
Ai đã vui vầy?
Ai đã tỉnh? Ai say?
Ai đã bâng khuâng canh chầy?
Sao níu lại những mái chèo không trở lại!

Lòng mang nặng cả xuân kinh,
Mối cảm hoài riêng trở lại với dòng xanh,
Nơi bến cũ thâu canh.
Giữa nước non thanh bình.

 

 

 

 

Ai hát và ai nghe ca Huế trên sông Hương?

Sông Hương, núi Ngự được xem là biểu tượng cho cảnh đẹp thơ mộng xứ Huế. Còn gì thú vị bằng một đêm trăng được buông thuyền trên dòng sông tĩnh lặng để nghe những điệu hò mênh mông, những câu Nam ai, Nam Bình sâu lắng chỉ có ở đất cố đô...

Ai hát và ai nghe ca Huế trên sông Hương?

07:24' 13/03/2006 (GMT+7)

 

Khi thành phố Huế đang ra sức xây dựng để trở thành một thành phố du lịch nổi tiếng, ca Huế trên sông Hương là loại hình văn hóa du lịch thu hút khá nhiều du khách. Có người còn nói rằng nếu chưa nghe ca Huế trên sông Hương thì xem như chưa đến Huế. Tuy nhiên những du khách đặt chân lên thuyền ca Huế cũng mang nhiều "tâm trạng, nỗi niềm". Có người muốn thưởng thức nét đặc sắc của thú chơi tao nhã ca Huế trên sông các bậc phong lưu ngày xưa, nhưng cũng có người mang nặng "ấn tượng" về sông Hương với "thuyền em rách nát mà em chưa chồng"... cũng có du khách "nhậu xỉn" rồi đơn giản lên thuyền ca Huế là để... cho vui.

Hiện nay ở Huế có khoảng 110 thuyền đăng ký dịch vụ chở khách ca Huế trên sông và 351 ca sĩ, nhạc công mới được cấp thẻ hành nghề ca Huế năm 2005 (gồm ca Huế trên sông và cả trong những nhà hàng khách sạn). Bước đầu đưa vào nề nếp quản lý, tình hình ca Huế trên sông vẫn không tránh những lộn xộn, xô bồ của phong trào đang trăm hoa đua nở.

Tuy nhiên điều lớn nhất mà nhiều người quan tâm là chất lượng ca Huế trên sông Hương của những người đang hành nghề ca Huế. Để giúp bạn đọc hiểu thêm về những điều tối thiểu mà một ca sĩ, nhạc công ca Huế cần có được, cũng như thế nào là nội dung của một show ca Huế trên sông. Giai Điệu Xanh có buổi trò chuyện với nghệ sĩ Trần Thảo, anh là con trai nối nghiệp của nghệ nhân nhã nhạc Trần Kích, là người đã có nhiều năm tháng gắn bó với âm nhạc dân gian, truyền thống Huế, anh hiện là giảng viên của Đại học nghệ thuật Huế và đã từng là thành viên Hội đồng thẩm định (Sở VH-TT) cấp thẻ cho những người hành nghề ca Huế phục vụ du lịch. Mời các bạn cùng theo dõi.

Anh có thể cho biết lực lượng hành nghề ca Huế trên sông của thành phố ta được hình thành từ những nguồn nào? Hiện họ sinh hoạt ở đâu?

Hiện ở Huế có Nhà hát Ca kịch Huế (trước đây là Đoàn Ca kịch Huế) hoạt động chuyên nghiệp, ở đây qui tụ khoảng 50 diễn viên, nhạc công ca Huế. Ngoài ra ở Huế còn nhiều CLB như: CLB Ca Huế của Nhà văn hóa Huế (đây là CLB ra đời khá sớm -1984- qui tụ hầu hết nghệ nhân của thành phố Huế cộng với lực lượng trẻ); CLB Ca Huế của Nhà văn hóa Trung tâm Tỉnh, (khoảng hơn 200 người); CLB Ca Huế trường Văn hóa Nghệ thuật được thành lập năm 2005 với khoảng 40-50 người; CLB Ca Huế của Đoàn Múa hát truyền thống (trên dưới 30 người); CLB Ca Huế của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và CLB của Nhà hát Duyệt Thị Đường, cùng với những người hành nghề tự do khác... Đó có thể nói là những nguồn hình thành lực lượng ca sĩ, nhạc công có thể tham gia hành nghề ca Huế trong đó có ca Huế trên sông Hương.

Với số lượng đông đảo như vậy, chắc sẽ được "thị trường" chọn lọc và ca Huế trên sông rất có chất lượng?

Cũng không hẳn như vậy, trước đây khi ca Huế trên sông Hương còn chưa vào nề nếp, có rất nhiều những nhóm nhạc tự phát, và thông thường những người tổ chức những nhóm như thế chỉ thích mời những ca sĩ, nhạc công trẻ, xinh đẹp mà ít chú ý đến chất lượng nghệ thuật cho nên có khi người thưởng thức chỉ được nghe các bài lý và các ca khúc viết về Huế là chủ yếu mà không được nghe những bài bản đích thực của ca Huế. Điều này làm cho du khách có những nhìn nhận không đúng về nghệ thuật ca Huế.

Nhưng tại sao có trường hợp này?

Bởi có rất nhiều chủ thuyền đăng ký chở khách du lịch nghe ca Huế trên sông Hương và không ít người trong số họ đảm nhận luôn việc mời ban nhạc ca Huế để phục vụ khách...

http://giaidieuxanh.vietnamnet.vn/baibao/2006/03/549755/

 

Như vậy để thưởng thức một buổi ca Huế trên sông tối thiểu phải có những bài bản nào?

Một buổi gọi là ca Huế (trên sông cũng như trên cạn) phải bảo đảm các bài bản của các thể loại là: thể loại thính phòng (cả bài điệu Bắc và điệu Nam), thể loại hò, thể loại lý, thể loại vè hoặc chầu văn. Số lượng của từng thể loại có thể linh động gia giảm tuỳ theo hoàn cảnh, tùy theo yêu cầu của khách...

Anh có thể nói cụ thể hơn về những bài bản đó...

Ví dụ như về nhạc thính phòng Huế phải trình diễn một hoặc vài bài trong các bài sau: Nam Bình, Tứ Đại Cảnh, Hành vân (điệu Nam), Phú lục, Cổ bản, Long ngâm, Thẩm tuyết (điệu Bắc). Đó là những bài bản lớn tiêu biểu cho nghệ thuật nhạc thính phòng Huế, nó còn là sự xác định trình độ, đẳng cấp của ca sĩ, nhạc công. Về các điệu hò thì không thể thiếu Hò ru em, Hò giã gạo, Hò mái nhì, một số điệu lý tiêu biểu và vè, chầu văn.

Anh đã từng là thành viên của Hội đồng thẩm định cấp thẻ hành nghề ca Huế, anh có thể nói rõ hơn về nội dung mà mỗi thi sinh phải thực hiện trước Hội đồng?

Thí sinh phải trình bày 2 bài (một bài thuộc điệu Nam và một bài thuộc điệu Bắc) trong số những bài bản lớn của ca Huế như đã nêu trên (một bài bốc thăm và một bài Hội đồng chỉ định), bốc thăm và trình bày 1 trong 10 điệu lý; 1 trong 3 điệu hò (Hò giã gạo, Hò mái nhì, Hò ru em); 1 trong 2 thể loại vè và chầu văn. Tổng cộng thí sinh sẽ hoàn thành 5 bài tất cả...

Kết quả như thế nào thì được Hội đồng đánh giá "đạt"?

Những người được thẩm định sẽ được đánh giá công nhận theo 2 cấp độ, nếu đạt được điểm 7/10 trở lên là được cấp thẻ hành nghề. Trong đó những người đạt từ điểm 8 trở lên sẽ được cấp thẻ vĩnh viễn, còn những người đạt điểm từ 7 đến dưới 8, thẻ chỉ có giá trị trong một năm (năm sau muốn tiếp tục hành nghề phải thẩm định lại).

Theo anh với những tiêu chuẩn như vậy có nhiều "thí sinh" đạt yêu cầu không?

Cũng tùy đợt thẩm định, lấy ví dụ trong đợt thẩm định vào tháng 7/2005 mới đây mà tôi tham gia Hội đồng thẩm định, có khoảng 300 người nộp đơn, nhưng khi nghe phổ biến nội dung, số thực thụ tham gia còn khoảng 40 người và trong đó có khoảng 30 người đạt yêu cầu.

Theo anh với số lượng người hành nghề ca Huế trên sông Hương hiện so với nhu cầu là thừa hay thiếu?

Theo tôi, tình trạng "cung, cầu" hiện nay có thể nói tương đương nhau và nó cũng tùy theo mùa du lịch, tùy theo lễ lội, thời tiết...

Nhìn nhận của anh về phong trào ca Huế phục vụ du lịch hiện nay?

Người Huế gần như không nghe ca Huế trên sông mà đa số là khách du lịch và phần lớn họ nghe ca Huế trên sông với tính chất... cho biết. Những người học và hát ca Huế hiện nay rất ít người Huế chính gốc, mà đa số là người Quảng Bình, Quảng Trị, nếu xem giọng Huế là một trong những thế mạnh để diễn đạt đúng chất ca Huế thì đó cũng là điều đáng để chúng ta quan tâm...

  • Hữu Trịnh thực hiện